Stopnie utlenienia w związkach organicznych - sposób I
Stopień utlenienia to formalny ładunek, jaki miałby atom, gdyby wszystkie wiązania w cząsteczce były jonowe. W chemii organicznej pozwala to porównywać poziom utlenienia atomów węgla w różnych grupach funkcyjnych oraz analizować reakcje utleniania i redukcji.
Materiał przeznaczony dla uczniów liceum realizujących podstawę programową z chemii organicznej.
Czego dowiesz się z tego artykułu
- jak ustalać stopnie utlenienia atomów w związkach organicznych
- jak wykorzystać elektroujemność do określania kierunku przesunięcia elektronów
- jak analizować przykłady: alkanów, alkoholi, aldehydów, amidów i nitrozwiązków
Fragment artykułu
Stopień utlenienia ustala się, przypisując elektrony w wiązaniu temu atomowi, który ma wyższą elektroujemność. Atom o niższej elektroujemności „oddaje” elektrony i ma stopień utlenienia dodatni, a atom o wyższej — „przyjmuje” elektrony i ma stopień ujemny.
Przykład 1 — alkan: CH₃–CH₃
Węgiel jest bardziej elektroujemny niż wodór, więc każdy atom H oddaje 1 elektron. Węgiel przyjmuje 3 elektrony → stopień utlenienia C = –III, H = +I.
Przykład 2 — alkohol: CH₃–CH₂–OH
Elektroujemność: O > C > H. Atom C „odbiera” elektrony od H, ale „oddaje” je do O → stopień utlenienia C = –I. Tlen przyjmuje elektrony od C i H → O = –II.
Przykład 3 — aldehyd: H–CHO
Węgiel przyjmuje elektrony od H, ale oddaje je do O → bilans wynosi 0. Stopień utlenienia C = 0, O = –II, H = +I.
Przykład 4 — amid: CH₃–CO–NH₂
- C₁ (w CH₃) przyjmuje 3 elektrony → –III
- C₂ (w CO) oddaje 2 elektrony do O → +III
- N przyjmuje 2 elektrony od H i 1 od C → –III
Ucz się skutecznie, dokładnie pod wymagania
- Najważniejsze zasady ustalania stopni utlenienia
- Przejrzyste schematy i przykłady
- Dostęp do wszystkich działów podręcznika
- Brak reklam i zbędnych dodatków
Dołącz do tysięcy uczniów uczących się z Chem24. Bez zobowiązań.
Pełna wersja artykułu zawiera
- zasady ustalania stopni utlenienia w związkach organicznych
- analizę elektroujemności i kierunku przesunięcia elektronów
- szczegółowe przykłady: alkanów, alkoholi, aldehydów, amidów, nitrozwiązków
- porównanie stopni utlenienia w grupach funkcyjnych
- zastosowanie stopni utlenienia w analizie reakcji redoks
Chcesz kontynuować naukę?
- Dostęp do pełnych lekcji i przykładów
- Wyjaśnienia trudnych pojęć krok po kroku
- Możliwość zadawania pytań
- Zero reklam
Ucz się szybciej i skuteczniej z Chem24.
Najczęstsze pytania
Dlaczego stopień utlenienia węgla w aldehydzie wynosi 0
Bo liczba elektronów „oddanych” do tlenu i „przyjętych” od wodoru równoważy się.
Czy stopnie utlenienia są rzeczywistymi ładunkami
Nie — to wartości formalne, służące do analizy reakcji redoks.
Dlaczego tlen prawie zawsze ma stopień utlenienia –II
Bo jest jednym z najbardziej elektroujemnych pierwiastków i „przyjmuje” elektrony z większości wiązań.